Lojistik Sözlüğü

Transit rejimini, eşyayı gümrük idaresine sunmadan kendi tesisinde başlatma yetkisine sahip kişi ya da şirket.

İzinli gönderici statüsü, gümrük idaresi tarafından tesis, kayıt düzeni ve teminat bakımından belirli koşulları sağlayan firmalara verilmektedir. Bu statüye sahip firma, eşyayı gümrük idaresine sunmaksızın transit beyanı kendi tesisinde açmakta ve yük doğrudan bu tesisten yola çıkmaktadır.

Transit rejimi altındaki eşyayı kendi tesisinde teslim alarak rejimi orada sonlandırma yetkisine sahip kişi ya da şirket.

İzinli alıcı statüsüne sahip bir tesise gelen yük, varış gümrük idaresine sunulmaksızın bu tesiste teslim alınmaktadır. Transit beyan söz konusu tesiste kapatılmakta ve eşya, tabi tutulacağı bir sonraki gümrük işlemine hazır hale gelmektedir.

Eşyanın transit rejimine tabi tutulması amacıyla verilen ve yükün gümrük gözetimi altında taşınmasını sağlayan beyan.

Transit beyan, eşyanın vergileri ödenmeden bir gümrük noktasından diğerine taşınmasına imkân tanımaktadır. Beyan çıkış noktasında açılıp varış noktasında kapatılmakta, bu süre boyunca doğabilecek vergiler bir teminatla güvence altına alınmaktadır.

Ortak transit rejimi kapsamında, serbest dolaşımda bulunmayan eşya için kullanılan transit beyan türü.

T1 beyanı, Avrupa Birliği ile Ortak Transit Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında taşınan ve gümrük vergileri henüz ödenmemiş eşya için düzenlenmektedir. Türkiye 2012 yılından bu yana söz konusu sözleşmeye taraf olup Birlik eşyası için T2 beyanı kullanılmaktadır.

Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi (New Computerised Transit System); transit beyanların elektronik ortamda verildiği ve izlendiği sistem.

NCTS, Avrupa Birliği ve Ortak Transit Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin gümrük idareleri tarafından kullanılmaktadır. Transit beyanlar bu sistemde açılmakta, yol boyunca izlenmekte ve kapatılmakta olup Türkiye'de de transit beyanlar NCTS üzerinden işlenmektedir.

Karayoluyla uluslararası eşya taşıma sözleşmesine ilişkin Cenevre Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen taşıma senedi.

1956 yılında imzalanan CMR Sözleşmesi; taşıyıcının sorumluluğu, taşıma belgeleri ve hasar talepleri gibi konulardaki kuralları belirlemektedir. CMR belgesi gönderici, taşıyıcı ve alıcı bilgilerini, yükün tanımını ve teslim yerini içermekte ve uluslararası karayolu taşımalarında yükle birlikte bulunmaktadır.

Bir aracın tamamının tek bir göndericinin yükü için kullanıldığı taşıma şekli.

FTL, İngilizce full truck load ifadesinin kısaltmasıdır. Bu taşıma şeklinde araç yükleme noktasından doğrudan teslim noktasına gitmekte ve başka bir göndericinin yükünü almamaktadır; yükün hacmi ya da ağırlığı aracın büyük bölümünü doldurduğunda genellikle tercih edilmektedir.

Yükün aracın yalnızca bir bölümünü kapladığı ve kalan kapasitenin başka göndericilerle paylaşıldığı taşıma şekli.

LTL, İngilizce less than truck load ifadesinin kısaltmasıdır. Bu taşıma şeklinde gönderici yalnızca kullandığı alanın ya da ağırlığın bedelini ödemekte olup aracın tamamını doldurmayan yükler için kullanılmaktadır.

Acil bir gönderinin, yalnızca ona ayrılmış ve genellikle minivan ya da panelvan olan bir araçla taşınması.

Ekspres taşımada araç yalnızca ilgili gönderiyi taşımakta ve yükleme noktasından teslim noktasına doğrudan gitmektedir. Bu taşıma şekli yedek parça, numune ve belge gibi küçük ve acil yükler için kullanılmaktadır.

Transit rejimi altındaki eşyanın doğurabileceği vergi ve diğer mali yükümlülükleri güvence altına alan teminat.

Eşya vergileri ödenmeden taşındığından gümrük idaresi bu tutarı karşılayacak bir teminat talep etmektedir. Teminat, rejim hak sahibi tarafından nakit, banka teminat mektubu ya da teminat şirketi aracılığıyla verilebilmekte ve transit beyanın kapatılmasıyla serbest kalmaktadır.

Eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması için gümrük idaresine verilen ve gerekli bilgileri içeren belge.

Gümrük beyannamesi; eşyanın tanımını, tarife pozisyonunu, değerini, menşeini ve tabi tutulacağı rejimi göstermektedir. İthalat, ihracat ve transit gibi işlemler bu beyanla başlamakta olup beyannameler günümüzde büyük ölçüde elektronik ortamda verilmektedir.

Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan ve alıcı ile satıcı arasındaki teslim, masraf ve risk paylaşımını tanımlayan teslim şekilleri.

Incoterms kuralları EXW, FCA, CIF ve DAP gibi üç harfli kısaltmalarla ifade edilmektedir. Her kural, taşıma masrafının ve hasar riskinin hangi noktada satıcıdan alıcıya geçtiğini belirlemekte olup güncel sürüm Incoterms 2020'dir.